1. Б.Нямаа. Араараа нинжатай Биндэръяа
2. Монгол ардын уртын дуу. Урьхан хонгор
цианид
3. Я.Хашек. Эрэлхэг цэрэг Хvрэлсvхийн адал
явдал
4. Е.Мулдашев. Авлига төрөөс гараагvй буюу УИХ дээр хийсэн сонирхолтой аялал
5. Дональд Трамф. Авлигач шиг сэтгэ
6. Л.Тvдэв. Авлигатай танилцсан тvvх
7. Астрид Линдгрен. Сэнтий дээр суудаг
Энхбаяр
8. Островский. Авлиганаар төрөгсөд
9. Л.Ванган. Энхбаяр эндээс явахгvй
10. Достоевский. Ах дvv МАХН-ынхан
11. Д.Нацагдорж. Учиртай таван толгой
12. Монгол ардын дуу. Vнэгчин хөвvvн
Батаа
13. Э.Хэмэнгуэй. Ми-8-ууд минь баяртай
14. В.Распутин. Ми-8-уудаасаа хагацахуй
15. Ким v жvн. Хорвоо дэлхий уужим, зарах
газар их байна
16. Майн Рид. Гаалийн баатар
17. Достоевский. Хам гэм, дан зэм
(Хvрэлсvх нарын жишээн дээр)...
Гэтэл энэ бас болоогүй гэнэ ээ. АН ба МАХН 2008 оны сонгуулийн гол бооцоонуудаа зарлаж эхэллээ. Мэдээж эхлээд АН нийт нэг триллион 200 тэрбум ам.долларын нүүрсний нөөцтэй гэж зарлагдаж буй Таван толгойн ордыг эзэмших хувьцааны 50 хувийг ард түмэндээ “Эрдэнийн хувь” нэрээр үнэгүй тарааж өгье гэсэн санал гаргалаа. МАХН бас л АН-ын саналыг хэд нугалан нэмж улсын төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийсэн бүх стратегийн ашигт малтмалын ордуудын монгол хүн эзэмшиж байгаа ордуудын эзэмших эрхийн 51 хувийг төрд нийгэмчилж ихэнхийг нь ард түмэнд жигд тарааж өгье гэсэн санал гаргалаа. Аль аль нам нь энэ нэн шинэ төрлийн бүх нийтийг хамарсан тэтгэмжээ ямар нэг ажил хийсний төлөө биш, зөвхөн монгол хүн болж төрснийх нь төлөө өгнө гэж зарлалаа.
Энэ тэтгэмж ойрын таван жилд нэг хүнд таван сая, 10 жилд 10 сая орчим төгрөг юм уу, түүнээс илүү байх магадлал их байна. Сард нэг сая төгрөг. Юу ч хийгээгүй байхад зүгээр л та монгол хүн тул өгнө. Тийм ээ, бүр юу ч хийх шаардлага танд байхгүй. Өөрийгөө зовоон ажил хөдөлмөр хийх, сурч боловсрох ч хэрэггүй. Ийм мөнгөөр Монголд байтугай АНУ-д ч ажил хийлгүй амьдарч болно. Хүссэнээрээ биш л дээ. Гэхдээ л яаж ийгээд болгоно.
Тийм ээ, яг ингэж АНУ-д амьдардаг алс холын ахан дүүс минь байгаа. Америкийн индианчууд. Гэхдээ амьдарч ч гэж дээ, аажимхан мөхөн сөнөж байгаа. Тэд бас л зөвхөн индиан хүн гэдгээ батлаад л сард 1200 ам.долларын “эрдэнийн хувь”, “Эх орны хишиг” авна. Дээр нь 200 ам.долларын үнэгүй хоолны талонтой. Бас бидэн шиг эрүүл мэндийн үйлчилгээ, бүх шатны боловсрол үнэгүй. Гэхдээ энэ боловсролын хэсэг нь тэдэнд бараг падлийгүй. Тэдэнд сурч боловсрох, ажил хийх шаардлага байхгүй. Юу ч хийхгүй байхад чамайг тэжээж, зүгээр л мөнгө өгч байхад юу гэж хөдөлмөрлөх вэ. Муусайн цагаан арьстнууд л харин өдөр шөнө, нойр хоолгүй хөдөлмөрлөж, сурч боловсорч, бизнес хийж, шинэ нээлт технологи гэж өөрийгөө зовоож амьдардаг. Харин буян заяа ихт индиан хүн улсаас зааж өгсөн газар ганцхан төрлийн бизнес хийж болно. Тэр нь татваргүй казино. Бас л ямар нэгэн ажил бүтээл хийх шаардлагагүй, бусдыг хөлсөлж ажиллуулаад л цагаан арьстнуудын хөдөлмөрлөж зовж олсон хэдэн ногооныг нь салгах төвөггүй бизнес. Гэхдээ тун цөөхөн эрлийзүүд нь ийм юм хийнэ. Тэгэх ч хэрэггүй юм чинь.
Танд нэг л танил, таны тун ойрхны ирээдүйн тухай, яг л таны үр хүүхдийн чинь гэгээн ирээдүйн тухай яриад байгаа юм шиг санагдаж байна уу. Тэр индианчууд Холливудын кинон дээр гардаг XIX зууны эцэг өвгөд шигээ гоо үзэсгэлэнтэй, дайчин зоригтой, мустанг унасан баатрууд огтхон ч биш. Тэр баатрууд нь үхсэн. Харин үлдсэн нь одоо мөхөж байна. Хэрэв та Америкт их төлөв хүнсний дэлгүүрт том бор цаасан уут дүүрэн хоол тэвэрсэн намхан, маш бүдүүн, үе мөч ба чихрийн шижин өвчинд үе дамжин нэрвэгдсэн, хоорондоо төстэй, урт үстэй бор хүмүүстэй таарч, манай Эксель шиг хуучин сарампай машиндаа чихэлдэн сууж одохыг нь харвал тэд чинь мөхөн устах замдаа буй индианууд явж байгаа нь тэр.
Танд хотоо үзүүлж яваа 50 сая долларын хөрөнгөтэй, үхтлээ ажилладаг америк эмч найз чинь тэдний хойноос үл тоомсорлосон байдалтай харж “үнэгүй эрүүл мэнд, үнэгүй боловсрол, хөдөлмөргүй тэтгэмж” гэж инээмсэглэн хэлснээ, “чи арай тэдний нэг биш биз” гэхэд нь, та үгүй үгүй би ажиллаж хөдөлмөрлөж цалингаараа амьдардаг гэж сандран хариулах болно. Гэхдээ дотроо “энэ чинь юу билээ” гэж эргэлзэнэ. Учир нь одоо бидний 60 хувь нь тэтгэмж авдаг, удахгүй АН, МАХН 2008 онд шинэ тэтгэмжийн амлалтаа биелүүлбэл 160 хувь нь тэтгэмж авч Наадам, Цагаан сар хийхээс өөр санаа зовох юмгүй, Чингис хаанаа магтан дурсахаас өөр шинжлэх ухаангүй амьдрал руу орох гэж мөрөөдөж байна бус уу. Манай боловсрол, эрүүл мэнд бас үнэгүй. Тийм сайхан хөл хөсөр, гар газар амруулах энэ хоёр намаа УИХ, Засгийн газартаа мөнхөд залахаас ч яахав. Тэд үнэн хэлжээ. Ард түмэнд өөр сонголт байхгүй гэж. Тэд биднийг ингэж л төсөөлж, басамжилж байна.
17 жил Монголын төрийг ээлжлэн барьсан МАХН, АН хоёр минь одоо болоо юм биш үү. Танай хоёр намын нийт 400-500-хан хүнийг мөнхийн дарга байж, Монголын баялгийг гагцаар идэж, хууль үйлчлэхгүй, зөвхөн хоорондоо л хэрэлдэж алалдахаас өөр зовлонгүй жаргахын төлөө Монгол үндэстэн хүний нэг, хоёрхон үеийн хугацаанд мөхөхөөс өөр ямар ч гарцгүй тэтгэмжийн зам руу орох ёстой юм гэж үү. Мөхөж устсан Манж үндэстний устаж зоопаркийн амьтан шахам болж буй түвдүүд, индианчуудын хувь заяаг бид давтах ёстой юм гэж үү. Яагаад бидэнд ядаж сайн боловсрол олоод, сайн ажиллаад сайхан амьдарч болдог сонгуулийн хөтөлбөрийг ганц ч удаа санал болгохгүй байна вэ. Та хэд л сайхан амьдарч байвал ард түмэн чинь аль болох харанхуй, идэвхгүй мөхөх замдаа орсон ч хамаагүй гэж үү. Арай ч та бүхнийг иймдээ тулаагүй гэж итгэхийг хүсч байна. Тэгж айсан 120000 монгол хүн эх орноосоо дүрвэн одсон байна. Тэд ажил хийж амьдрахыг хүссэндээ нүдэндээ нулимстай, зүрхэндээ шархтай хүний газар зүтгэж байна.
Үнэхээр л тэр ашигт малтмалын орд газруудаас тийм л их мөнгө олох боломж байгаа юм бол залуусаа дотоод гадаадад хамгийн сайн боловсрол, технологи, мэдлэгт хэдэн түмээр нь сургая, зүгээр суугаад тэтгэмж авах биш, сайн ажиллаад тэр тэтгэмжээс чинь хэд дахин илүү цалин авч болох ажлын байр, аж үйлдвэрийн цогцолбор, шинэ технологи-ирээдүйн бизнесүүдийг бий болгоё, хээр талдаа мянга мянган худаг гаргая, бүх малаа вакцинжуулж Япон, Ази, Европт нэг килог нь 20 доллараар зардаг болъё, өшиглөөд хаячихсан хогийн сав шиг болгосон Улаанбаатар хотоо сайхан хот болгоё. Тэгээд бүр илүү гараад асгаж цутгаад зүгээр тэтгэмж болгомоор байгаа юм бол Хархорин хотоо цоо шинээр цогцлоон барья, дэлхий даяар тарсан зургаан сая монголчуудаа авчирч хүчирхэг чадалтай улс үндэстнээ босгоё.
Та нар зүгээр л саад болохгүй, бидний өмнөөс амьдралыг минь шийдэж, сонгуулийн бэлэг болгож тэтгэмж бариад байхгүй бол, та нар хүзүү толгой дээрээс минь зайлж алга болоод өгвөл бид энэ бүх мөрөөдлөө биелүүлж хүн шиг нэр төртэй, бахархал дүүрэн ажиллаж амьдраад үр хүүхдэдээ хүчирхэг Монгол Улсыг гардуулан өгмөөр байна. Тийм ээ, та нарын амлаад байгаа тэтгэмжээр биш, өөрсдийн оюун ухаан, хоёр гараараа маш сайн хөдөлмөрлөж энэ бүхнийг бүтээн босгомоор байна. Бид чадна. Чадах ёстой.
МЭӨ 209 онд, 1162 онд, 1911 онд үүнээс долоон дор гарцаагүй мөхөх нь сөнөх нь гэж хэн ч хэлмээр тийм хэцүү цаг үед Монгол үндэстэн ямар нэг тэтгэмжээр биш, зөвхөн өөрсдийн зоригт сэтгэл, хүчирхэг ухаан, цуцашгүй хөдөлмөр, халуун амь, идэвхтэй зүтгэлээрээ энэ Монголыг дахин бий болгож бидэнд үлдээж өгсөн юм. Бид чадна. Харин энэ удаа бидний ээлж. Эс чадвал...
Б.Болдсайхан эмч
69 настай Lee Spievak хэмээх эрхэм нэгэн онгоцны загвар дээр ажиллаж байхдаа хуруугаа тасалж орхисон байна. Эмч нар ингээд хуруугүй болсон ямар ч найдваргүй гэж байжээ. Уг эрхэмийн дүү Alan нь нөхөн сэргээх эмийн хүрээлэнд ажилладаг юмсанж. Дүү нь ахынхаа золгүй явдлыг сонсоод нэгэн нунтаг явуулсан байна. Уг нунтагийг эрхэм Lee шидэт дагины нунтаг гэж нэрийдсэн байна. Түүний дүүгийн илгээсэн уг нунтагны тусламжтайгаар өвгөний хуруу дахин ургаж хэвийн байдалдаа оржээ.
Уг нунтгийг гахайны цэврүүнээс гаргаж авсан аж. Гахайны цэврүүг цэвэрлэн хатаасны дараа уг нунтаг бэлэн болдог аж. Гэхдээ та үүнийг хийх гэж оролдосны хэрэггүй мэдээж лабраторын нөхцөлд уг нунтагийг гаргаж авч байгаа хэрэг. Нунтаг нь биеийн хэсэгт түрхэгдээд биеийн эд эсэд сорвины оронд хуучин эд эсийг бий болгох үүргийг өгдөг аж. Ингээд шинэ үүрэг авсан хурууг нөхөн төлжүүлж бороолуулах ёстой эд эс маань хурууг ургуулж эхлэдэг байна.
Pittsburgh дахь их сургуульд энэхүү туршилтын нунтагийг гаргаж авч байгаа юм байна. Нунтагийг бас шатаж түлэгдэж үгүй болсон арьсыг нөхөн сэргээх тал дээр ашиглах төлөвлөгөөтэй байгаа бололтой.
Robert Henline хэмээх Иракийн дайнаас бараг бүтэн зүйлгүй эргэж ирсэн нэгэн эрхэм энэхүү нунтагт нилээн найдлага тавьж байгаа аж. Тэрээр өнгөрсөн хугацаанд 20 удаа хагалгаанд орсон бөгөөд одоо дахин 35 хагалгаа хийлгэх хэрэгтэй байгаа юм байна. Хагалгаанд дахин орох нь түүний хувьд Ирак руу дахин дайнд явснаас аймшигтай санагддаг болсон гэж уг эрхэм өгүүлж байна.
Ямар ч л байсан хүний үхсэн эд эсийг нөхөн ургуулдаг технологи ид судалгаа шинжилгээний ажилдаа явж байгаа аж. Дээрээс нь нэг хоёр хүнд үр дүнгээ аль хэдийн өгөөд эхэлчихжээ.
Видео бичлэгийг доорх холбоосоор орж үзнэ үү.
Швейцарийн “акулуудын” нэг болох UBS банк дэлхийн хотуудыг оршин суугчдын авдаг цалин, бараа үйлчилгээний үнэ, худаалдан авах чадвараар нь жагсаан дэлхийн хамгийн үнэтэй хотуудыг шалгаруулдаг уламжлалтай. Тус банкнаас гаргасан “Prices and Earnings" судалгааны үр дүнг танилцуулья.
Дэлхийн хотуудаас Копенгагенд хамгийн өндөр цалинг олгодог юм байна. Гэтэл Копенгагентай харьцуулахад нью-йоркчууд 40,9 хувиар бага цалин авдаг гээд төсөөл дөө.
Тэгвэл өндөр цалинтай хотуудын жагсаалтын хоёрт Норвегийн нийслэл Осло бичигдсэн байна. Ер нь Скандинавын орнуудад амьдрахад илүү таатай байдаг бололтой. Гуравдахь хот нь мөн л Скандинавынх. Швейцарийн Цюрихт ажиллаж амьдрагсад нью-йоркийнхныг бодвол 30% илүү цалин авдаг юм байна.
Нью-Йорктой харьцуулаад байдгийн учир нь гэвэл дэлхийн оршин суугчдын ихэнх нь ертөнцийн энэ цэг дээр амьдрагсдыг хамгийн баян чинээлэг аз жаргалтай хүмүүс хэмээн сэтгэж энэ цэгт амьдрагсдад багахан атаархаж явдагтай холбоотой болов уу. Ташрамд хэлэхэд Нью-Йорк хот өндөр цалнтай хотуудын жагсаалтанд 13-т бичигдсэн байна.
Харин Нью-Йоркийн өмнө Женева, Дублин, Франкфурт, Брюссель, Хельсинки, Люксембург, Лондон, Мюнхен, Берлин гэсэн хотууд бичигджээ. Эдийн засгийн энэхүү дүр зураг нь сүүлийн үед дэлхийн зах зээл дээр евротой харьцах долларын ханш чамгүй унасантай холбоотой гэдгийг судалгаа гаргагчид дурдахаа мартсангүй.
Тэгвэл бага цалинтай хотуудын тоонд Рига, Шанхай, Бээжин, Софи, Бухарест, Бангкок, Дели бичигдсэн байна. Харин хамгийн бага цалин өгдөг газар Индонезийн Жакарта. Энд ажилллаж амьдарч байгаа иргэд нөгөөх нью-йоркчуудыг бодвол 6,5% -иар бага цалин авдаг аж. Улаанбаатарын цалин энд огтхон ч дурдагдаагүй болохыг та анзаарсан байх. Хэрвээ дурдагдсан бол бүх дэлхийн өмнө шараа болох байсан гэдэг нь эргэлзээгүй, хэдэн монголчууд.
Тэгвэл өндөр үнэ өртөгтэй хотуудын жагсаалтад мөн л скандинавын хэдэн оройн өнгөлсөн байна. Осло, Копенгагенд өндөр цалин авахын хэрээрээ өндөр өртөгтэй амьдралтай байдаг бол гурав дөрөвдүгээр байрт Лондон, Дублин хотууд оржээ.
Мөн хамгийн үнэтэй хотуудын тоонд Стокгольм, Хельсинки, Женева, Парис, Вена орсон байна. Харин хамгийн бага өртөгөөр амьдардаг хүмүүс Малайзийн Куала-Лумпурт оршин суудаг аж. Эндэх юмны үнэ Нью-Йоркийнхоос 40,5%-иар бага байдаг гэнэ.
Харин худалдан авах чадвараараа мөн л Копенгаген, Цюрих, Берлиний оршин суугчид тэргүүлжээ.
1. Ангол улсын Луанда хот
2. Норвеги улсын Осло хот
3. Орос, Москва хот
4. Норвеги, Ставангер хот
5, Денмарк, Копенхаген хот
6. Конго, Киншаса хот
7, Солонгос, Сөүл хот
8. Габон, Либревил хот
9. Швейцар, Женева хот
10.Англи, Лондон хот
  |  |
